En nu ?
Nu ik haar heb gezien in de kern van haar armoede en miserie...
Loofde ik God dat ik een Franciscaan ben.
Ik wou graag dat zij wist dat ik niet tot...
deze abdij behoorde maar tot een Orde die zich toewijd in het verbeteren...
van haar volk hun pover bestaan.
En geestelijk bederf.
Vaarwel William. Je bent kwaad en arrogant.
Maar ik heb je lief en zal niet nalaten voor jou te bidden.
Het beste, mijn kind.
Probeer niet teveel slechte voorbeelden van je meester over te nemen.
Hij denkt te veel. Hij valt altijd terug op...
de slotsom van zijn denken.
In plaats van te geloven in de profetische capaciteiten...
van zijn hart. Leer toch je intelligentie te...
versterven. Treur over de wonden van onze Heer...
en gooi deze boeken weg !
Er is een aspect van Ubertino dat ik echt benijd.
Onthoud dit, vrees de laatste hoorn, mijn vrienden.
Bij de volgende die uit de hemel komt te vallen. Komen er duizenden schorpioenen...
Ja, we zullen het niet vergeten.
Wie vrees je het meest ?
Allemaal doen ze dat.
Kijk.
Deze hier. Mijn keuze.
Na jou.
Dit zijn de fundamenten van de toren.
Maar hoe bereik je de toren ?
De ratten eten graag perkament zelfs meer dan studenten.
Laten we hem volgen.
166, deurgrendel, 167...
168, 169, 170...
Ik weet het.
Adso ! Ik weet het !
Herinner je...
dat we in een van de grootste bibliotheken van het hele Christendom zijn ?
Hoe zullen we het boek vinden ? In tijd.
"The Beatus of Liebana". Dat is een meesterwerk.
Dit is de versie van Umberto van Bologna !
Hoeveel kamers ? Hoeveel meer boeken ?
Het is niemand verboden deze boeken te raadplegen.
Misschien zijn ze verondersteld te precies te zijn, te zwak.
Dat is het niet, Adso.
Ze bevatten een wijsheid anders dan de onze...
en ideeën die ons doen twijfelen...
de onfeilbaarheid van het Gods Woord.
Meester ?
En twijfel, Adso, is de vijand van geloof.
Meester ?
Wacht op mij !
Ik wacht op je.
Maar ik kan je niet horen stappen.
Ik stap niet. Ik ben hier.
Is dat jij daarboven ?
Waar ben je ?
Ik ben de weg kwijt !
Wel, Adso, het lijkt dat we in een doolhof zitten.
Ben je nog daar ?
Ja. Hoe geraken we eruit ?
Met een beetje moeite. Ten laatste.
Zie je, Adso, dat is de charme van een doolhof.
Adso, blijf kalm. Open een boek...
lees het luidop. Verlaat de kamer waarin je bent...
Hou links.
"Liefde is van oorsprong geen last maar verandert erin...
wanneer het een bezeten oorzaak wordt."
"Het was Ib Hazm die zei de liefdeszieke persoon..."
"wil niet genezen met zijn liefdesdromen..."
"met als gevolg onregelmatige ademhaling en snelle pols."
"Hij vereenzelvigt neerslachtigheid
"de ziekte die leidt tot wolfachtige manieren bij de mensen."
"De uitwendige verschijnselen..."
"beginnen te veranderen."
"weldra vallen de ogen dicht, zijn lippen verdrogen..."
"zijn gezicht verandert stilaan."
"Kenmerken van een hondenmuil tekenen zijn gezicht..."
"hij eindigt zijn dagen met de kerkhoven onveilig te maken..."
"s nachts, zoals een wolf."
Meester ?
Ik zie een lantaarn.
Beweeg niet. Blijf waar je bent.
Ik zie een man.
Hij is gestopt.
Wat doet hij ?
Hij heft zijn lantaarn omhoog.
Hoeveel keer ?
Drie keer.
Het is ik. Hef je lantaarn omhoog.
Kijk !
Domme jongen !
Het is juist een spiegel.
Meester !
Red de boeken. Ik tracht jou te redden !
Een valse deur, een spiegel... We zijn er bijna.
Als ik de instructies van de vertaler correct heb ontcijferd...
Je denkt toch niet dat ik zo dom ben het perkament...
te overhandigen aan de abt zonder eerst een kopie te maken ?
"Met mijn hand op het beeld..."
"druk op de 1° en de 7°. van vier."
Zeer goed.
Welke beeld ?
Dat is waarom we hier zijn.
De 1° en de 7° van vier van wat ?°
Indien ik het antwoord wist van alles dan gaf ik theologie in Parijs.
En... opnieuw.
Hoor je dat ?
Dat zijn mijn tanden, meester.
Wat ? Mijn tanden.
Niet bang zijn.
Ik ben niet bang, Ik heb kou.
Wel we zouden best terugkeren. Voor mij moet je niet weggaan.
Ik moet bekennen het misleidt me voor het moment
Wel... laat eens zien...
om de weg uit dit doolhof te vinden...
Je komt aan een splitsing markeer het met een pijl...
Meester. Alstublieft ! Ik ben aan het denken.
Als er pijlen zijn op de splitsingen, dan...
Goed gedaan, jongen !
Je klassieke opleiding komt ons van pas !
Geef het me.
Geef me !
Bernardo, besprenkel me met het sperma.
Dan, heb je de liefde.
Spuw het uit, alstublieft.
Spuw het hierover uit.
Dank U.
Lucifer, sta me bij, voor de liefde van een vrouw.
Laat me gerust ! Laat me gerust !
Het brandt !
Bernardo, kijk wat we vonden.
Neem het schepsel.
Mr. Abbot, je nodigde me uit om...
de aanwezigheid van het kwaad in je abdij te onderzoeken...
en ik heb het reeds gevonden.
Hoe dikwijls heb ik deze objecten van duivelsverering reeds gezien ?
De zwarte haan en de zwarte kat !
Ze deed het voor het eten, niet voor de duivel !
William van Baskerville moet het proces opnieuw doen...
in welke een vrouw bekend dat ze omgang had met...
de duivel in de vorm van een zwarte kat.
Je moet niet aan mijn vroegere ervaringen denken...
om tot een conclusie te komen.
Nee inderdaad. Niet in het bijzijn van een onweerlegbaar bewijs.
Een heks ! Een verleidde monnik ! Satanische rituelen !
Morgen zullen we leren als deze gebeurtenissen...
verbonden zijn met het mysterie dat je abdij teistert.
Sluit hem op ! Zo ze slapen allemaal veilig vannacht.
Je zegt niets !
Ik zeg niets omdat er niets te zeggen valt.
Je bent nu klaar genoeg om de waarheid te zeggen...
wanneer het op boeken en ideeën aankomt.
Ze is al verbrand vlees, Adso.
Bernardo Gui heeft gesproken. Ze is een heks.
Het is niet waar en je weet het !
Ik weet het.
Ik weet ook, al diegenen die het verdict aanvechten...
van een inquisiteur is schuldig aan ketterij.
Blijkbaar weet je er veel van.
Oh, ja.
Wil je me het niet vertellen...
als een vriend ?
Er is niet veel te vertellen.
Ik was een Inquisiteur, maar vroeger...
wanneer de Inquisitie moest leiden en niet straffen.
Eens moest ik een rechtszaak van een man...
voorzitten wiens enige misdaad was, een Grieks boek te hebben vertaald...
Dat in strijd was met de Heilige Schriften.
Bernardo Gui wou hem veroordelen als ketter.
Ik sprak de man vrij.
Gui beschuldigde mij van ketterij omdat ik hem verdedigde.
Ik richtte mij tot de paus.
Ik belandde in de gevangenis...
gemarteld...
Ik gaf toe.
Wat gebeurde er daarna ?
De man kwam op de brandstapel...
en ik leef nog.
Broeder Salvatore...
deze kwelling geeft mijn evenveel pijn als voor jou.
Je kan het beëindigen voor we ermee beginnen.
Open de poorten van je hart, zoek in de dieptes van je ziel.
Zoek ! Ik ben aan het zoeken, mijnheer.
Zeg me...
wie van jullie broeders is de verant- woordelijke ketter van deze moorden ?
Ik weet het niet.
Ik weet het niet ! Ik weet niets !
Stommerik. Ik weet niets.
Lag ik die nacht wakker van, het piekeren voor het meisje...
of voor mezelf ? Ik weet het niet.
Bij dageraad, kwamen de gezanten van de paus...
onze tegenstanders van het debat.
Maar het betekent zo weinig nu voor mij.
Mijn Eminencie, eerbiedwaardige broeders...
eindelijk ontmoeten we elkaar voor dit langverwachte debat !
We komen allemaal van ver...
om een einde te maken aan het geschil...
dat onze hele kerk heeft dooreen geschud.
Goeie mensen van het Christendom...
staren rechtstreeks naar deze eerbiedwaardige muren...
angstig wachtend op het antwoord van die vraag...
"Had Christus schuld of niet aan...
de kleren die hij droeg ?"
Veelbelovende broeders van de Franciscanen Orde...
onze Heilige Vader, de paus, gaf me de toelating...
en deze bedienden te spreken namens hem.
De vraag is niet was Christus arm...
Maar wanneer moet de kerk arm zijn !
Jullie, Franciscanen, willen zien...
dat de geestelijkheid verzaakt aan zijn bezittingen...
en zijn rijkdom uitdeelt.
De abten hun heilige schatten doen verdwijnen...
en hun vruchtbaar land geven aan de bedienden.
Ik vond het boek.
Ik vond het boek in de apotheek. Een Grieks boek.
Het ligt achter een van mijn potten.
Raak het niet aan.
Keer terug, sluit jezelf op. Ik kom zo vlug ik kan.
... weerstaat de Kerk aan de middelen om de begeerte te bestrijden...
van de grote toeloop van ongelovigen.
Je vergeet dat zelfs het grootste monument van onze Heer...
maar een zwakke weerspiegeling is van zijn oneindige pracht en glorie.
Broeder, snel ! Salvatore bekend zijn ketters verleden...
en de jouwe. Je hebt weinig nodig om niet aan de vlammen te ontsnappen.
Dank U, broeder.
Ik beschouw dit als zinloos ! Ik kan er niet meer tegen !
Hoe durf je de Paus zijn bordeel God zijn paleis op aarde te noemen ?
Antwoord daar eens op, mijn Eminentie ! Deze moorden zijn een teken.
Ik geloof het niet ! Waarom niet ?
Gospel zei categoriek...
dat Christus een geldbeugel had !
Dat is een leugen, en je weet het !
Waarom zei onze Heer tot zijn apostelen tot zevenmaal toe...
geen goud of zilver te dragen ?
Jij, alstublieft !
Een feit is blijkbaar van uiterste ernst.
Laat me gaan ! Ik zweer het Ik heb hem niet gedood !
Ik was in de schuur de inventaris aan het maken.
Ik heb nooit iemand gedood, ik zweer het !
Leg ons dan even uit waarom je aan het vluchten was.
Dat was ik niet.
Ik heb je arrestatie reeds bevolen.
Ik zie nu dat ik gelijk had.
Indien niet iemand had gekozen in de verkeerde richting te zoeken...
zouden er nog veel vrome mannen leven.
"Hand op het beeld, 1° and 7° van vier..."
"Gebruik gewone mensen. neem genoegen met de tekorten."
Alstublieft, beste jongen, Ik probeer na te denken.
Dat probeer ik ook, meester.
Gebruik dan je hoofd in plaats van je hart.
Dan maken we vordering.
Zijn de boeken belangrijker dan mensen die je kent ?
Heb ik dat gezegd ?
Je trekt je van niemand iets aan !
Kan je geen beetje medelijden tonen ?
Misschien is dat de stijl van mijn medelijden.
Maar medelijden zal haar niet sparen van de brandstapel.
Ik herinner er iedereen aan dat ze gebonden zijn aan hun gelofte van gehoorzaamheid...
en de mogelijkheid van excommunicatie...
in zijn strijd tegen de ketterij van de inquisiteur.
Door samen met mij in deze rechtbank...
en de taak van het vonnis te delen...
Verzoek ik de raadsheren...
van de twee veroordeelden.
Meester Abbot...
en...
Broeder William van Baskerville.
Salvatore...
Salvatore !
Zou je je bekentenis van gisterenavond willen herhalen...
dat jij en je medeplichtige, Remigio van Varagine...
leden waren van de ketterse Dolcinites ?
Genoeg !
Remigio van Varagine, ontkent hij de bekentenis van je medeplichtige ?
Neen. Ik ontken het niet.
Ik ben er trots op !
In de twaalf jaren dat ik hier reeds woon... at ik mijn buikje rond...
verdreef ik mijn zwakte
en perste de hongerige pachtboeren uit voor een kwartje.
Maar nu je me de kracht geeft...
mij te herinneren aan datgene waarin ik ooit geloofde met heel mijn hart.
Dank ik U.
Om je er aan te herinneren dat je ooit het eigendom van de Kerk hebt geplunderd en verbrand ?
Ja ! Om het terug te geven aan diegenen van wie je het stal !
Heb je niet veel bisschoppen en priesters vermoord ?
Ja ! Ik had je mensen verbrand...
als ik de kans had !
Heilige Maria, Moeder Gods, Aanhoor uw nederige bidder.
Ik wist dat mijn zonden groot waren...
maar ik smeekte je om haar niet te doen lijden voor mijn wandaad.
Gezegende Moeder...
jaren geleden verleende je een mirakel door mijn meester te redden.
Wil je dit niet herhalen voor dit meisje ?
Mijn meester zegt dat de simpelen altijd opdraaien voor alles.
Maar, alstublieft, Heilige Moeder, laat het niet zo zijn.
De heks is schuldig...
die een monnik heeft verleid...
om zijn duivelse rituelen te beoefenen op deze heilige plaats.
Salvatore is schuldig...
die zijn ketters verleden bekent...
en betrapt was in een schandelijk praktijk met een heks !
Schuldig is Remigio van Varagine...
wie geen spijt heeft van zijn ketterij en betrapt was...
bij zijn ontsnappingspoging nadat hij de kruidenkenner Severinus heeft vermoord.
Dat is een leugen ! Ik heb nooit de kruidenkenner vermoord...
of iemand anders in deze abdij !
Daarvoor, verzoek ik je...
mijn oordeel te bevestigen, Meester Abbot.
Mijn hart is vol van verdriet...
ik vind geen reden om het juiste oordeel...
van de heilige Inquisitie te betwisten.
En jij, William van Baskerville ?
Ja, hij is schuldig.
Schuldig omdat hij in zijn jeugd...
de boodschap in de goddelijke gezangen niet heeft begrepen...
en hij is schuldig omdat hij blind was voor...
de liefde voor de armoede met de blinde vernietiging...
van rijkdom en armoede.
Maar, Meester Abbot...
hij is onschuldig aan de misdaden die plaats vonden in je abdij.
Voor broeder Remigio die geen Grieks kent...
en heel dit mysterie die afhangt van...
de diefstal van en in het bezit zijn van een boek geschreven in het Grieks...
verstopt in een geheim deel van de bibliotheek.
En het oordeel van de Inquisitie dat William in twijfel trekt...
moeten we de bekentenis van de gevangene afdwingen.
Breng hem naar de smidse en toon hem de instrumenten.
Ik zal alles bekennen wat je wil, maar martel me niet.
Ik kan geen nacht doorstaan zoals Salvatore deed !
Goed dan. Waarom heb je hem vermoord ?
Waarom ? Ik weet het niet.
Was je begeesterd door de duivel ? Ja... dat is het.
Ik was geïnspireerd door de duivel. Ik ben geïnspireerd door de duivel !
Adralmech, Lucifer, Ik roep je op...
Hellegoden.
De Schepper heeft zijn werk gedaan...
en de besmette schapen worden nu toevertrouwd aan de zuiverende vlammen !
Je mag broeder Remigio verbranden...
maar dit belet niet dat je voor de begane misdaden in deze abdij een stop kan zetten !
Andere monniken zullen hier de dood vinden...
ze zullen ook zwarte vingers en zwarte tongen hebben !
Mijn Eminentie, ik smeek je...
wij, Franciscanen, zijn teleurgesteld in broeder William.
Eens temeer ondervonden we dat je theorie die ketters beschermt...
leidt naar de dood. De Raad heeft besloten.
Broeder William hervalt in zijn vroegere fout...
van meineed.
Zuchtend opnieuw willen een ketter beschermen...
voor de straf van de Inquisitie...
Hij zal met mij meereizen naar Avignon voor bevestiging...
van mijn oordeel bij paus Johannes.
Ik heb gelijk.
Indien ik dit boek kon vinden en bewijzen dat Gui ongelijk heeft !
Maar de Antichrist zegevierde opnieuw...
en niets scheen hem te hinderen.
Kom op.
Wanneer de brandstapel zal uitgedoofd zijn vanavond...
zullen de vlammen ons ieder in zijn eigen hart...
hebben gezuiverd.
Laat ons terugkeren naar wat was en ooit zal zijn...
de taak van deze abdij:
het behoud van de kennis.
Behoud, zei ik. Niet het zoeken naar...
omdat er geen vooruitgang is in de geschiedenis van de kennis...
alleen een voortdurende en unieke samenvatting.
Laat ons nu bidden, oh almachtige...
dat de bloeddorstige antichrist...
mag verbannen zijn van onze heilige omgeving...
en ons klooster terug mag keren in vrede.
De vijfde hoorn heeft de kracht van wel duizend schorpioenen...
Vertelde hij me. Wie vertelde je dat ?
Zijn tong is zwart en zijn vinger ook...
zoals broeder William voorspelde !
Het is broeder Malachia, vader.
Malachia ? Ja, vader.
Beste God ! Niet Malachia !
Zal het nooit stoppen ?
William van Baskerville had gelijk. Hij zei...
Ja ! Hij wist het !
Juist zoals ik zou moeten weten, als ik de moordenaar was !
Vind William van Baskerville !
We kunnen de spiegel niet openen !
Misschien door op de 1°en de 7°letters van het woord "vier" te drukken.
Maar "vier" heeft maar vier letters.
In Latin, "quatuor". Herinner je de inscriptie van de spiegel ?
We moeten bovenop het beeld drukken.
Niet "idolum" zoals in Latijn, maar "eidolon" zoals in Grieks.
Wat wil zeggen "evenbeeld: of "weerspiegeling". Onze eigen weerspiegeling !
Langs hier, meester ! Neen, langs hier, Adso.
Hier... Q en R.
Bid God dat we ons niet vergissen.
Kom.
Goeiavond, eerbiedwaardige Jorge.
Ik had je al eerder verwacht de laatste dagen, William.
Je moet naar die kamer zijn gevlogen om het voor ons te hebben bereikt.
Je hebt veel dingen ontdekt...
sinds je aankomst op deze abdij...
maar de verkorte weg door het doolhof bevindt zich niet tussen hen.
Nu, wat wil je ?
Ik wil het Grieks boek zien die zogezegd nooit is geschreven.
Een boek volledig toegewijd aan de humor die je haat...
evenzeer aan het gelach dat je zo haat.
Ik zou de waarschijnlijk enig overblijvende kopie willen zien...
van de tweede dichtbundel van Aristoteles.
William, welk een prachtige bibliothecaris had je kunnen zijn !
Hier is je welverdiende beloning.
Lees het. Laat zijn geheimen.
Je hebt gewonnen.
Het is gedaan nu.
"We zullen nu praten over de humor die de spot prikkelt..."
"door gewonen burgers te gebruiken..."
"en genot te vinden in hun gebreken."
Pak het mee, William. Lees het ! Meester, we moeten ons haasten.
Als het licht te sterk is voor jou, geef het aan de jongen...
Ik ben zeker dat hij het kan lezen.
Ik lever mijn jongen niet over aan die vergiftigde pagina's...
zonder de bescherming van een handschoen, zoals ik er een draag.
De deur ! Snel, voor hij zich sluit !
Eerbiedwaardige broeder, er zijn veel boeken die het hebben over humor.
Waarom vrees je deze zo erg ?
Omdat het geschreven is van Aristoteles.
Langs hier.
Zul jij, Salvatore, verzaken aan de duivel en Jezus Christus in je opnemen...
Als je Heer en Redder ?
Zul je, Remigio van Veragine, verzaken aan de duivel...
en Jezus in je opnemen... Voor wat ?
Het is beter vlug te sterven dan de rest van je leven...
in de gevangenis door te brengen.
De duivel die ik verzaak ben jij, Bernardo Gui.
Zul jij de duivel verzaken en Jezus in je opnemen als je Redder ?
Maar wat is er zo alarmerend aan gelach ?
Gelach doodt de angst...
en zonder vrees is er geloof.
En zonder angst voor de duivel...
Is God er niet meer nodig.
Maar je kan gelach niet elimineren door dat boek te doen verdwijnen.
Neen, om zeker te zijn.
Gelach zal bij de gewone man zijn ontspanning horen...
maar wat zal er gebeuren als, tengevolge van dit boek...
de mensen leren lachen...
met alles ? Kunnen we met God lachen ?
De wereld zou opnieuw een puinhoop worden.
Daarvoor, verzegel ik dat niet mag worden gezegd...
in graf waarin ik terecht.
Hij is daar, achter de boog !
Help me !
Kijk !
Moed, broeder ! Herinner Dolcino !
Ga weg ! Ik sta erop !
God, red hem.
Achteruit.
Verbrand de heks !
Durf je je hand te verheffen tegen de Kerk ?
Je zult niet weggaan !
Het is allemaal jouw schuld ! Mijn Meester vond de schuldige !
Help me !
Meester...
Ik heb nooit spijt gehad over mijn beslissing...
voor ik leerde van mijn meester wat wijs was...
goed en echt.
Wanneer uiteindelijk onze wegen scheiden, hij gaf me zijn loepebril.
Ik was te jong, zei hij...
maar op een dag kwamen ze mij goed van pas.
In feite, ik draag ze nu terwijl ik deze regels schrijf.
Hij omhelsde mij als een vader... en zond me op weg.
Ik zag hem nooit meer terug, en hoorde niets meer wat er van hem was geworden...
maar ik bad altijd tot God dat Hij zijn ziel zou ontvangen...
en hem vergeven voor zijn ijdelheid tot wat hij was gedreven
door zijn intellectuele trots.
En nu, nu ik een oude man ben...
Moet ik bekennen dat van alle mij verschenen gezichten van het verleden...
diegene is van het meisje...
waarvan ik nooit stop te dromen...
al deze lange jaren.
Zij was de enige wereldse liefde in mijn leven...
Tot nu heb ik haar naam...
niet geweten.
Hou eerst de naam van de roos, zonder wie we niet zouden bestaan.
Nederlandse vertaling : wimV www.ondertitels.nl